Odporność psychiczna rodzi się przy wspólnym stole

Co mamy wspólnego z pingwinami i dlaczego takie porównanie?

Gdy mróz szczypie w nos, śnieg skrzypi pod butami, a świat wydaje się szary i przytłaczający, warto spojrzeć na pingwiny. Tak, te sympatyczne ptaki z Antarktydy mogą sporo nas nauczyć, jak przetrwać zimę – nie tylko tą na dworze, ale też tą w głowie.

Czy wiesz, że pingwiny cesarskie, bohaterowie mroźnych krajobrazów, spędzają miesiące w temperaturach spadających do -60°C. Jak to możliwe, że nie tylko potrafią przetrwać, ale świetnie radzą sobie w ekstremalnych warunkach? Sekret jest prosty – współpraca i bliskość. „Zbijają” się w grupy, rotują miejscami wśród tłumu, dzielą się ciepłem ciała, podtrzymują młode w kole, by każdy miał szansę ogrzać się choć przez chwilę. Samotny pingwin? Ma niewielkie szanse.

„Co mamy wspólnego z pingwinami i dlaczego takie porównanie?” – pyta prof. Małgorzata Dobrowolska, psycholog.  „Bo to też bardzo ludzki mechanizm. Odporność psychiczna nie polega na byciu twardym jak lód, tylko na umiejętnym korzystaniu z relacji ze sobą i z innymi. Dokładnie tak jak pingwiny, potrzebujemy bliskości i wsparcia, żeby przetrwać trudne chwile”.

Zimą wielu z nas odczuwa spadek nastroju. Krótsze dni, brak słońca, szarość za oknem – wszystko to zwiększa podatność na stres i poczucie izolacji. I choć nie każdy musi wstawać o świcie, by ustawiać się w pingwinim kręgu, mechanizm jest podobny. Badania opublikowane w Nature Human Behaviour wykazały, że regularne rytuały społeczne – zwłaszcza wspólne posiłki – obniżają poziom kortyzolu i wzmacniają poczucie stabilności emocjonalnej. I chodzi tu głównie o powtarzalność i wspólnotę.

Pingwiny wiedzą jedno – kiedy zbliżasz się do innych, dzielisz przestrzeń i ciepło, trudne warunki stają się łatwiejsze do zniesienia. W psychologii też to tak działa. „Wspólne chwile – od niedzielnego obiadu po herbatę z przyjacielem – działają jak psychiczne „baterie”, sygnalizując mózgowi – tu jest bezpiecznie i nas doładowują dobrą energią, pozytywnymi uczuciami, radością i szczęściem” – wyjaśnia prof. Małgorzata Dobrowolska. „Rytuały porządkują chaos i dają poczucie przewidywalności. Nie chodzi o to, żeby codziennie uroczyście celebrować rodzinne posiłki. Chodzi o prostą zasadę regularność i wspólnota dają ciepło, którego tak bardzo potrzebujemy, zwłaszcza zimą.

Dodatkowo, pingwiny uczą nas cierpliwości i elastyczności. Na lodowej pustyni nie wszystko idzie zgodnie z planem – muszą rotować miejsca, czasem poczekać, czasem zmienić strategię. Podobnie człowiek w mroźnej, przytłaczającej zimie emocjonalnej potrzebuje cierpliwości wobec siebie i innych oraz małych codziennych rytuałów, które dają poczucie kontroli i bezpieczeństwa.

Odporność psychiczna rodzi się przy wspólnym stole, przy herbacie, przy rozmowie czy uśmiechu. Małe, powtarzalne czynności i bliskość z innymi działają jak ciepły koc w zimowy dzień – pozwalają przetrwać trudne momenty, odzyskać energię i poczucie równowagi. Pingwiny wiedzą jedno – razem jest cieplej. Psychologia mówi to samo.

A jeśli jeszcze potrzebujesz pingwinowej inspiracji na trudną zimę, przypomnij sobie, co mówi jeden z bohaterów „Antarktydy” – „Jeśli idziesz sam, idź powoli. Jeśli idziesz z innymi, idź mądrze” – i dodaj do tego odrobinę ludzkiego ciepła przy wspólnym posiłku.

Prof. Małgorzata Dobrowolska to uznana psycholog transformacji przyszłości, dyrektorka Szkoły Biznesu i kierowniczka studiów MBA na Politechnice Śląskiej, specjalizująca się w rozwoju kompetencji miękkich oraz radzeniu sobie ze zmianami i stresem w życiu zawodowym i osobistym. Posiada ponad 25 lat doświadczenia jako trenerka, psychoterapeutka i mentorka, w trakcie których spędziła dziesiątki tysięcy godzin na wykładach, szkoleniach i warsztatach z liderami, menedżerami i specjalistami z całego świata.  Jest autorką i współautorką 19 książek naukowych oraz ponad 150 artykułów, a także laureatką licznych nagród branżowych. Jej podejście łączy wiedzę psychologiczną z praktycznymi narzędziami wspierającymi odporność psychiczną, komunikację i efektywność działania w warunkach niepewności, zmian i transformacji zawodowych.

Prof. Dobrowolska wspiera również rozwój innowacyjnych programów edukacyjnych i badawczych, łącząc psychologię, biznes oraz transformacje cyfrowe i energetyczne, co czyni ją cenioną ekspertką w obszarze kompetencji przyszłości zarówno w środowisku akademickim, jak i biznesowym.