znany lekarz
Anatomia człowieka

Układ hormonalny

UKŁAD HORMONALNY (WYDZIELANIA WEWNĘTRZNEGO)

Układ hormonalny człowieka, nazywany inaczej dokrewnym, tworzą gruczoły dokrewne, wydzielające do krwi specjalne substancje chemiczne, zwane hormonami. Regulują one czynnościami różnych tkanek i narządów i wpływają na funkcjonowanie całego organizmu. Hormony to związki chemiczne wydzielane przez gruczoły dokrewne do krwioobiegu i dalej do komórek i regulujące czynności wszystkich narządów. Ze względu na skład chemiczny, wyróżniamy hormony aminokwasowe (np. hormony tarczycy), hormony steroidowe (np. hormony kory nadnerczy i gruczołów płciowych), hormony peptydowe (np. hormony podwzgórza, przysadki, trzustki, przewodu pokarmowego oraz ikozanoidy (np. prostacylina). Nawet niewielkie zaburzenia w poziomie hormonów we krwi powodują zakłócenia w funkcjonowaniu organizmu. Wydzielanie hormonów może być pobudzane lub hamowane przez inne hormony czy przez układ nerwowy. Uszkodzenie wątroby czy nerek, które wydalają hormony , może prowadzić do nagromadzenia w organizmie zbyt dużej ilości hormonów.

 

Gruczoł dokrewny

Hormon

Funkcje hormonu

Przysadka mózgowa

hormon wzrostu

Pełni bardzo ważną rolę w procesach przemiany materii, a głównie przemianie białek, odpowiada za wzrost i rozwój organizmu

hormony tropowe

Regulują pracę innych gruczołów dokrewnych – kora nadnerczy, tarczyca, jądra i jajniki

prolaktyna

Hormon laktacyjny, odpowiada za wzrost gruczołu mlekowego i wydzielanie mleka

Podwzgórze

wazopresyna

Wpływa na gospodarkę wodną organizmu przez regulację wydalania moczu

oksytocyna

Wywołuje skurcze porodowe macicy, a w okresie laktacji wzmaga wydzielanie mleka

Tarczyca

tyroksyna

Reguluje procesy przemiany materii

trójjodotyronina

Podobnie jak tyroksyna reguluje prędkość, z jaką komórka tworzy pokarm i przekształca energię w spoczynku.

kalcytonina

Wpływa na równowagę gospodarki wapniowej

Przytarczyce

parathormon

Reguluje stężenie wapnia we krwi oraz w płynach ustrojowych

Nadnercza:

Rdzeń nadnerczy

 

 

 

 

Kora nadnerczy

adrenalina i noradrenalina

 Podnoszą ciśnienie krwi, przyspieszają pracę serca, wzmagają jego kurczliwość, obkurczają drobne tętniczki, zabezpieczając organizm przed gwałtownym obniżeniem ciśnienia, zwiększają stężenie glukozy we krwi.

hydrokortyzon

Działa przeciwzapalnie i przeciwalergicznie

kortyzol

Reguluje przemiany cukrów w organizmie

aldosteron

Odpowiada za gospodarkę wodno-elektrolitową,
a przede wszystkim za stężenie sodu, potasu i chlorków w organizmie

Trzustka

insulina

Zmniejsza poziom glukozy we krwi, zwiększa transport glukozy i aminokwasów do komórek, w wątrobie zwiększa syntezę glikogenu z glukozy, zwiększa syntezę tłuszczów.

glukagon

Uwalnia glukozę z wątroby do krwi, w ten sposób podnosząc jej poziom we krwi.

Jajniki

estrogeny

Są odpowiedzialne za powstanie żeńskich cech płciowych.

Jądra

testosteron

Odpowiada za powstanie męskich cech płciowych.